نقش رسانه در بلوغ روابط عمومی

رابطه رسانه و روابط عمومی ، رابطه ای دو طرفه و به هم تنیده است و این ارتباط چنان نزدیک است که در ذهن بسیاری از افراد که بطور حرفه ای با مقوله روابط عمومی و رسانه سر و کار ندارند یک این همانی میان آنها تصور می شود. هر چند رسالت و ماموریت رسانه و روابط عمومی این دو را به یکدیگر پیوند داده است اما هم رسانه و هم روابط عمومی انتظارات غیر همسانی از یکدیگر دارند که موجب می شود گاهی یکدیگر را تهدید محسوب کرده و گاهی با نگاه فرصت محور تمایل به بهره برداری بیشتر و بهتری از این رابطه داشته باشند.

در کشور ما رسانه و روابط عمومی هنوز در جایگاه واقعی و متناسب با اهمیت خود قرار نگرفته و نتوانسته اند نقش خود را آنطور که باید ایفا کنند اما فاصله روابط عمومی با استانداردهای آن بسیار بیشتر از رسانه است. در راستای انتقاداتی که به کارکرد روابط عمومی ها در ایران وارد است من همواره اعتقاد داشته ام که باید برای آسیب شناسی روابط عمومی در ایران، آن را از دیدگاه نهادی تحلیل کنیم. از چنین دیدگاهی نهاد روابط عمومی در ایران موجودی ناقص الخلقه بوده و با وجود تمام پیشرفت ها در سالهای اخیر همچنان از همان نقص دوران تولد خود رنجور است. در اینجا منظور تولد «نهاد» روابط عمومی است و نه «رفتار» روابط عمومی، یا به بیان دیگر رفتار ارتباطی میان فردی امر دیگری است که ریشه در ارزش های فرهنگی ملت ما دارد.

البته مشکل مفهومی درباره روابط عمومی منحصر به ایران نیست. در سال ۱۹۹۴ هنگامی که موسسه روابط عمومی (IPR) در امریکا نتایج پیمایش دلفی خود را منتشر کرد مشخص شد که از دید اعضای موسسه چه آنهایی که در سطوح دانشگاهی فعال بودند و چه دست اندرکاران حرفه روابط عمومی،‌ تعریف عبارت «روابط عمومی» در دومین رده از موضوعات نیازمند به سنجش و ارزیابی در سلسله نیاز‌های تحقیقاتی روابط عمومی است.[۱] قطعاً تحقیقات معتبر و صحیح در ضمن توسعه هر حرفه‌ای آنرا به بلوغ و کمال خواهد رساند،‌ اما اگر تعریف همچنان یک مساله باشد، نظریه‌ها، مدل ها ، تکنیک‌ها و استراتژی‌ها ،‌ مفهوم‌هایی مجرد باقی خواهند ماند. نیاز به تعریف دقیق روابط عمومی در عمل خود را اینگونه نشان می دهد که بسیاری از سازمان ها در هنگام بازسازی روابط عمومی و بخش امور عمومی خود، ‌در نام گذاری از عبارت «روابط عمومی» به عبارت «مدیریت ارتباطات» تغییر موضع می دهند.

اما واقعا عبارت روابط عمومی از کجا پیدا شده است؟ امروزه عموما ادوارد برنایز به عنوان موسس حرفه روابط عمومی شناخته می شود. در توضیح ریشه عبارت روابط عمومی برنایز گفته است: «وقتی من [پس از جنگ جهانی اول] به ایالات متحده برگشتم تصمیم گرفتم که اگر می توان کلمه پروپاگاندا را برای جنگ بکار برد مطمئنا می توان آنرا برای صلح نیز استفاده کرد اما پروپاگاندا تبدیل به یک کلمه منفی شده بود چون آلمانها از آن استفاده کرده بودند. بنابراین آنچه من انجام دادم تلاش برای یافتن برخی لغات دیگر بود و این چنین ما کلمات مشاوره در روابط عمومی را یافتیم.»

روابط عمومی در ایران بطور غیر رسمی پس از جنش مشروطیت و تشکیل مجلس و وزارتخانه ها و نهاد‌های مدنی و در رابطه آنها با مطبوعات آن زمان شکل گرفته و به طور رسمی پس از جنگ جهانی دوم و با شکل گیری شرکت نفت ایران و از تغییر نام دفتر انتشارات این شرکت به «روابط عمومی» وارد فضای جامعه ایران می شود و این شرکت متخصصان ایرانی را برای گذراندن دوره‌های روابط عمومی و مطبوعاتی به لندن اعزام و در خلال سالهای ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۵ سمینارهایی درباره روابط عمومی در شرکت نفت برگزار می کند که زمینه ساز انتشار نخستین کتاب فارسی با عنوان «روابط عمومی» در سال ۱۳۵۴ می گردد. (علی میر سعید قاضی / مقاله سیمای روابط عمومی در ایران)

بر اساس یک بررسی، ریشه‌های شکل گیری روابط عمومی در ایران را می توان با سه دوره تاریخی مرتبط دانست :

۱-    خرده فرهنگ منبعث از اهداف استعماری انگلیس که در فعالیت‌های شرکت نفت انگلیس متجلی شده بود .

۲-    روابط عمومی تشریفات مدار عصر پهلوی

۳-    روابط عمومی ارشاد مدار دوران دفاع مقدس ( مهدی محسنیان راد : ۱۳۸۴)

به این ترتیب مشخص است که روابط عمومی در ایران ناقص و نامنظم و بدون مهندسی لازم شکل گرفته و متولد شده است و ایجاد واحدهای روابط عمومی پیش از آنکه بر مبنای فهم و درک از نیاز به نقش ها و کارکردهای آن باشد براساس نوعی تقلید و ترجمه ساختارسازمانی صورت گرفته است و از قضا ضرورتهای ارتباط با مطبوعات به عنوان پدیده ای نوظهور در آن زمان، بعد رسانه ای روابط عمومی را در ایران بیش از دیگر ابعاد آن پر رنگ و برجسته کرده است.

به نظر می رسد بدلیل نامفهوم بودن عبارت «روابط عمومی» که به مرور زمان به یک واژه و اسم خاص در زبان فارسی تبدیل شده است، شناخت درستی از کارکرد‌های آن در میان مردم ما به عنوان اصلی ترین بخشی که «روابط عمومی» با آنان در ارتباط است، وجود ندارد.

موضوعی که به نظرم توجه و تمرکز در آن می تواند مفید باشد و این فرصت را برای طرح آن مغتنم می شمارم این است که رسانه ایرانی در بلوغ روابط عمومی در کشور ما چه نقشی می تواند ایفا کند؟ و این نقش در ارتباط تنگاتنگ رسانه و روابط عمومی چه تاثیری خواهد داشت؟

در شرایطی که در کشور ما موضوع «اقتصاد رسانه» یکی از گلوگاه های مدیریت رسانه است و بدلیل تنگناهای مالی و اقتصادی بسیاری از رسانه ها از جایگاه متناسب شأن خود فاصله گرفته اند و برای تأمین بخشی از نیازهای خود چشم امید به روابط عمومی های بخش عمومی و دولتی دوخته اند آیا می توان از آنها انتظار داشت که در سوق دادن روابط عمومی به جایگاهی شایسته، نقش مثبتی ایفا کنند؟

از سوی دیگر می دانیم که در بخش خصوصی روابط عمومی به گونه ای بسیار آشکار به حوزه بازاریابی متمایل شده و با بالا گرفتن تب خصوصی سازی در کشور، هر روز بر موج جلب نظر و ارضای تمایلات بازاری افزوده می شود بطوری که کارکردهای روابط عمومی در بخش خصوصی رفته رفته تهی شده و بازاریابی و رضایت مشتری جایگزین آن می شود و در نتیجه رسانه ها نیز در این حوزه بیشتر به دریافت آگهی تشویق و هدایت می شوند.

ارتباط با رسانه ها و مدیریت رسانه ای بخش مهمی از کارکردهای روابط عمومی است اما رسانه نباید از سایر کارکردهای روابط عمومی غافل شود. از آن سو تمرکز بیش از حد بر رسانه ها در میان کارکردهای روابط عمومی که سابقه تاریخی هم دارد ، بعضا باعث انحراف برخی روابط عمومی ها از مسیر اصلی خود شده است بطوری که برخی برای روابط عمومی بدون حوزه ای رسانه ای کارکردی متصور نیستند و همین دیدگاه موجب می شود در کشوری که رسانه ها عموما به محافل قدرت وابسته هستند اگر رسانه به دلایل سیاسی با روابط عمومی همراهی نکرده یا مخالفت کند، روابط عمومی فاقد کارآیی قلمداد شود و یا روابط عمومی و ارگان متبوع آن در پی رسانه سازی و یا تسلط بر رسانه ها برآید.

اگر رسانه فهم صحیح و کاملی از جایگاه و کارکرد روابط عمومی نداشته باشد، نه تنها نقد و کمکی برای اصلاح و پیشرفت روابط عمومی نمی تواند انجام دهد بلکه خودش به یک عامل تقویت کننده وضع نامطلوب کنونی تبدیل می شود.

اگر رسانه های عمومی در جایگاه ناظر بر روابط عمومی قرار گیرند و نه تنها در حوزه مستقیم مربوط به کارکرد خود – یعنی کسب اخبار و اطلاع رسانی از حوزه عملکردی دستگاه متبوع روابط عمومی- بلکه در همه حوزه های کارکردی روابط عمومی، چه در حوزه کارکردهای درون سازمانی و چه کارکردهای برون سازمانی آن را رصد کنند، می توانند با بازتاب دادن نقدهای ذینفعان روابط عمومی به ضعف های کارکردی آنها، نقش موثری در اصلاح و پیشرفت روابط عمومی ایرانی ایفا کنند به شرطی که در این حوزه بدون نگرانی و واهمه از حذف برخی منافع کوتاه مدت خود عمل نمایند.

اگر رسانه های تخصصی در حوزه روابط عمومی چه از لحاظ محتوا و چه از لحاظ قدرت جلب مخاطب تقویت شوند می توانند به ارتقای سطح دانش فعالان عرصه روابط عمومی و ترویج مدلهای فراگیر و نیز روشها و تکنیک های جدید این حوزه کمک شایانی نمایند و به بلوغ روابط عمومی در ایران کمک کنند.

البته تنها رسانه در بلوغ روابط عمومی نقش ندارد و بیش و پیش از هر عاملی، فعالان حوزه روابط عمومی باید با ایجاد دغدغه تغییر و پیشرفت در محیط داخلی خود و نیز دغدغه سازی برای حوزه ذینفعان روابط عمومی به این مهم بپردازند و البته رسانه هم می تواند نقش مکمل خوبی را برای آنها ایفا کند.

[۱].

Sandra Oliver-Public Relations Strategy- ۲nd editionLondon; Philadelphia: Kogan Page, 2007 – 1st edition 2001

 


 

منتشر شده در دهمین شماره ماهنامه علمی تخصصی مدیریت رسانه

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۰۲/۲۷

ضرورت رعایت قوانین داخلی ایران در مذاکرات هسته ای

نخستین دور مذاکرات کارشناسی ایران و ۱+۵ پس از بیانیه لوزان امروز در وین و در سطح معاونان و کارشناسان در حالی آغاز می شود که قرار است در این مرحله پس از تفاهمی که در لوزان در خصوص راه حل ها بدست آمده، نگارش متن نهایی آغاز شود. این مرحله قطعا مهمترین، سخت ترین و حساس ترین مرحله مذاکرات در ۱۸ ماه گذشته است چه آنکه تمام آنچه در مراحل قبلی مورد بحث و تفاهم بوده است اکنون باید روی کاغذ بیاید و به عبارت دیگر باید مفاهیم کلی مورد توافق به دستورالعمل و عبارتهای شفاف و عملیاتی و غیر قابل تأویل و تفسیر تبدیل شود.
حساسیت این مرحله از مذاکرات برای امریکا به عنوان مهمترین طرف ایران در آوردگاه مذاکرات قطعا بیش از دیگر اعضای ۱+۵ است و نیاز شدید امریکا برای دست یابی به توافق و اثبات اثربخش بودن راهبرد اتخاذ شده از سوی اوباما سبب شده است که امریکایی ها از همه ابزارهای خود برای رسیدن به هدف و تحت فشار قراردادن تیم ایرانی استفاده کنند و مصوبه اخیر کمیته روابط خارجی سنای آمریکا و همچنین تکرار تهدید نخ نما شده « روی میز بودن گزینه نظامی » توسط مقامات ایالات متحده، نیز در همین راستا بود .
در این مرحله از یک سو تیم مذاکره کننده کشورمان نیاز به اعتماد به نفس و پشتیبانی فراگیر داخلی دارد و از سوی دیگر باید دقت خود را در مذاکرات مضاعف نماید تا خدعه ها و نیرنگ های دشمن ناکام بماند. یکی از نکات مهمی که باید مورد توجه تیم مذاکره کننده باشد، موضوع اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی پیش از ارائه لایحه آن از سوی دولت به مجلس است. هر چند تاکنون گزاره برگ مذاکرات لوزان از سوی طرف ایرانی منتشر نشده است اما بنا به گفته آقایان ظریف و عراقچی این بند یکی از موارد مورد تفاهم در لوزان بوده است که در سال ۱۳۸۲ در توافق سعدآباد که به امضای آقای روحانی مذاکره کننده ارشد ایران در آن زمان رسید نیز وجود داشت و به دلیل پیمان شکنی سه کشور اروپایی و عملی نکردن تعهداتشان، جمهوری اسلامی ایران پس از مدتی اجرای آنرا متوقف کرد. اما مجلس شورای اسلامی در آذر ۱۳۸۴ با تصویب قانون «الزام دولت به تعلیق اقدامات داوطلبانه در صورت ارجاع و یا گزارش پرونده هسته ای به شورای امنیت» و سپس در مرداد ۱۳۸۹ با تصویب قانون «صیانت از دستاوردهای صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی ایران» کمک شایانی به دولت برای ایستادگی در برابر زیاده خواهی های طرف غربی کرد و راه را برای پذیرش و اجرای داوطلبانه و خارج از تعهد پروتکل الحاقی و یا هر نوع نظارت فوق العاده ای مسدود کرد.
بر اساس ماده واحده قانون «الزام دولت به تعلیق اقدامات داوطلبانه در صورت ارجاع و یا گزارش پرونده هسته ای به شورای امنیت» دولت موظف است در صورت هرگونه ارجاع یا گزارش در مورد پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت کلیه همکاریهای داوطلبانه خود را با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تعلیق درآورد. همچنین ماده ۴ قانون «صیانت از دستاوردهای صلح آمیز هسته ای جمهوری اسلامی ایران» دولت را مکلف کرده است « صرفاً در چارچوب «توافقنامه پادمان» معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری نماید. اجابت درخواست های فراتر از «توافقنامه پادمان» توسط دولت ممنوع است.»
بنابراین اصولا تیم مذاکره کننده ایران اختیار پذیرش یا اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی ولو پیش از تصویب آن در مجلس را نداشته است. ممکن است مذاکره کنندگان بگویند که آنچه در لوزان مورد تفاهم واقع شده این بوده که در صورت تعهد طرف غربی به اجرای توافق، دولت ایران نیز لایحه پذیرش پروتکل الحاقی را به مجلس شورای اسلامی ارائه خواهد کرد، زیرا اگر توافق حاصل و سپس اجرایی شود لازم نیست رویکردی که در گذشته توسط مجلس به قانون تبدیل شده، ادامه یابد. اما اشکال کار آنجاست که بر اساس قانونی که هم اکنون در کشور ما در حال اجراست هر گونه اجابت درخواست های فراتر از «توافقنامه پادمان» توسط دولت ممنوع است در حالی که مذاکره کنندگان به طرف مقابل وعده داده اند تا طی مراحل بررسی پروتکل الحاقی در مجلس ، دولت آنرا به طور داوطلبانه اجرایی خواهد کرد و این همان نکته ای است که پس از بیانیه لوزان ، باراک اوباما و مقامات امریکایی با عنوان اعمال شدیدترین نظارتهای بی سابقه بر ایران پس از انعقاد تواافق بر آن تاکید کرده اند.
نکته مهم دیگری که باید از آن اجتناب کرد ایجاد بستری در توافق احتمالی برای سوق دادن درگیری میان مجلس و دولت جمهوری اسلامی ایران پس از انعقاد توافق است. اگر این بند به همین شکلی که در لوزان مورد تفاهم بوده در توافقنامه نهایی گنجانده شود، طرف غربی توانسته است به نحوی توپ اجرایی نشدن گام به گام توافق نهایی را به زمین ایران بیندازد، چرا که اگر مجلس به هر دلیلی حاضر به لغو دو قانون قبلی خود و یا پذیرش پروتکل الحاقی نشود، آنگاه طرف مقابل می تواند با متهم کردن ایران به اجرایی نکردن توافق، اجرای آن را ناکام گذاشته و جمهوری اسلامی ایران را به عهد شکنی متهم کند.
در حالی که امریکا در توافق ژنو متعهد شده بود که مانع دخالت کنگره در توافق نهایی شود اما کاخ سفید با اعلام موافقت خود با طرح اخیر کمیته روابط خارجی سنا نشان داد که طرف امریکا حاضر به پذیرش تنش میان دولت و کنگره نیست و امیدواریم تیم مذاکره کننده کشورمان نیز با رعایت احترام قوانین داخلی ایران در مذاکرات هسته ای نسبت به حفظ یکپارچگی قوا ملتزم بوده و با دقت و هوشیاری بیش از پیش و دلگرمی به حمایت همه جانبه مردم و جناح های سیاسی داخل کشور در حفظ و حراست از منافع ملی و عزت جمهوری اسلامی ایران موفق باشند.

منتشر شده در صفحه ۲ روزنامه جام جم ۹۴/۲/۲

http://www.jamejamonline.ir/newspreview/1914886984712893196

 

رابطه ولی و امت؛ با واسطه یا مستقیم؟

برخی تحلیل گران از کنار هم قرار دادن سخنان اخیر رییس جمهور محترم در مصاحبه تلویزیونی وجلسه هیات دولت پس از خانه نشینی ده روزه به این نتیجه رسیده اند  که آقای  احمدی نژاد در خصوص رابطه میان جایگاه رییس جمهور و رهبری در نظام جمهوری اسلامی نظریه جدیدی مطرح کرده است. ادامه خواندن “رابطه ولی و امت؛ با واسطه یا مستقیم؟”

اندر حکایت «جرم» دوستی متولیان سینما

با تمام احترامی که برای هیئت داوران بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر قائلم اما به خود حق می دهم که چند سطری درباره ترکیب «مهندسی» شده برگزیدگان این دوره جشنواره اظهار نظر و انتقاد کنم. ادامه خواندن “اندر حکایت «جرم» دوستی متولیان سینما”

رویشی در قامت وزیر

برای دکتر کامران باقری لنکرانی

اولین بار که دکتر لنکرانی را دیدم قبل از وزارتش در مجلس بود. آن روز های پایانی مرداد ۸۴، رییس جمهور جدید که خود در کمال شگفتی در انتخاباتی داغ و نفسگیر پیروز شده بود لیستی را به عنوان وزرای پیشنهادی کابینه خود به مجلس معرفی کرد که آنهم شگفتی ساز بود. وزرای پیشنهادی بجز یکی همه چهره های جدیدی بودند اما در میان آنها یکی از همه گمنام تر و البته جوان تر بود. من آن موقع خبرنگار صدا و سیما در مجلس بودم و موضوع اول خبری کشور هم رای اعتماد به کابینه جدید بود و طبعا باید این چهره های جدید را به مردم معرفی می کردیم. بر خلاف اکثر افراد پیشنهادی، دکتر لنکرانی که برای نشست و گفتگو با اعضای کمیسیونها به مجلس آمده بود خیلی راحت در برابر گروه خبری ما و سایر خبرنگاران ایستاد و با تواضع خاص خودش سخن گفت. این در حالی بود که ما علیرغم اصرارهای فراوان و دادن قول اینکه سوال سختی نپرسیم نتوانستیم برخی از افراد را جلوی دوربین بیاوریم و یا برخی هم که آمدند نتوانستند از فرصت برای معرفی خود،خوب استفاده کنند.اما کامران باقری لنکرانی متفاوت بود و خیلی روان صحبت کرد. ادامه خواندن “رویشی در قامت وزیر”

کاری از جنس فتنه اما با نیت خیر!

یادداشت منتشر شده در هفته نامه “۹دی”

این روزها بسیاری از دوستان انقلاب و دلسوزانی که در جبهه نیروهای با بصیرت و ولایتمدار دسته بندی می شوند هر چند که از بی بصیرتی خواص بلندپایه در فتنه سال گذشته و ظلم بی سابقه ای که بر انقلاب اسلامی و ولایت فقیه روا داشته شد، ناراحت و گله مند هستند، اما بعضاً خودشان – البته ناخواسته و از سر غفلت – گناهی از جنس گناه دست اندرکاران فتنه مرتکب می شوند. ادامه خواندن “کاری از جنس فتنه اما با نیت خیر!”

نگاهی به ریشه های ترور دانشمندان هسته ای؛ از حسین موسویان تا مجید شهریاری

یادداشت منتشر شده در هفته نامه “۹ دی”

در گرماگرم موضع گیری ها و محکوم کردنهای بعضاً کلیشه ای مسؤولان مختلف اجرایی ، تقنینی و قضایی در ماجرای اخیر ترور دو دانشمند هسته ای کشورمان، جمله ای از دادستان تهران نقل شد که خاص و تأمل انگیز بود. وی در خلال سخنان خود از دستگاه های امنیتی کشور خواسته بود که در پیگیری و معرفی عوامل این دو ترور همچون پرونده ترور شهید دکتر علیمحمدی عمل نکنند و سریع تر به موضوع رسیدگی کنند. ادامه خواندن “نگاهی به ریشه های ترور دانشمندان هسته ای؛ از حسین موسویان تا مجید شهریاری”

نقدی بر طرح انتخاباتی مجمع تشخیص / الیگارشی انتخاباتی

یادداشت منتشر شده در روزنامه ایران

هرچند که با انتشار متن کامل بیانات مقام معظم رهبری در دیدار اخیر ایشان با اعضای مجلس خبرگان رهبری در خصوص طرح کمیسیون سیاسی مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره «سیاست‌های کلی نظام در خصوص انتخابات» و تأکید ایشان بر «عدم تعرض به وظایف شورای نگهبان درباره برگزاری انتخابات که در قانون اساسی بدان‌ها تصریح شده است»، تا حدود زیادی نگرانی‌ها از به نتیجه نرسیدن این طرح رفع شده است، اما نقد برخی بندهای پیش‌نویس این سیاست‌ها و اهداف مستتر در آنها همچنان ضروری به نظر می‌رسد. ادامه خواندن “نقدی بر طرح انتخاباتی مجمع تشخیص / الیگارشی انتخاباتی”

۲۴۵ روز برای رویش دهه چهارم انقلاب

یادداشت منتشر شده در روزنامه ایران

از ۲۲ خرداد تا ۲۲ بهمن۱۳۸۸، ۲۴۵ روز حساس، سرنوشت ساز، تاریخی، عبرت آموز و غیر قابل بازگشت بود. کشتی انقلاب اسلامی در تلاطم طوفان های بی‌سابقه این دوره حساس، سرانجام به لطف و بصیرت مردم و در پناه تقوای ناخدای خود با سربلندی به ساحل سلامت و آرامش رسید؛ در حالی که دشمنان خود را دچار بهت و خسران بی‌سابقه‌ای کرد. و خداوند بار دیگر به وعده خود عمل کرد و «ان تتقوا الله یجعل لکم مخرجاً» را عینیت بخشید. ادامه خواندن “۲۴۵ روز برای رویش دهه چهارم انقلاب”

موازین حقوقى و قانونى سپردن مدیریت مترو به دولت

یادداشت منتشر شده در روزنامه ایران و سایت دولت

از زمان اعلام رئیس جمهور مبنی بر تصمیم دولت برای مدیریت مترو تهران تاکنون عده‌ای با تمسک به برخی قوانین و آئین‌نامه‌ها مدعی هستند زمینه قانونی برای این هدف مهیا نیست. این در حالی است که نگاهی گذرا بر تاریخچه قانونگذاری در عرصه ساخت‌و‌ساز و مدیریت شرکت‌های متولی راه‌آهن شهری کشور نشان می‌دهد دولت نه‌تنها تأمین‌کننده بخشی از منابع مالی مورد نیاز ساخت مترو در کشور است، بلکه می‌تواند مدیریت شرکت‌های قطار شهری را بر‌عهده بگیرد. آنچه در پی می‌آید، بخشی از قوانین مصوب است که تأیید کننده اقدام قانونی دولت در به‌دست گرفتن مترو تهران می‌باشد. ادامه خواندن “موازین حقوقى و قانونى سپردن مدیریت مترو به دولت”